Άκυρη κατά το Δικαστήριο της ΕΕ η ρήτρα διαιτησίας επενδύσεων Κάτω Χωρών – Σλοβακίας

Print Friendly and PDF

Η ρήτρα διαιτησίας που περιλαμβάνεται στη συμφωνία μεταξύ των Κάτω Χωρών και της Σλοβακίας για την προστασία των επενδύσεων δεν είναι συμβατή με το δίκαιο της Ένωσης, έκρινε σήμερα το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαντώντας σε ερώτημα του Bundesgerichtshof (Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο, Γερμανία) μετά από προσφυγή του σλοβακικού δημοσίου. Η ρήτρα αυτή, που εισήχθη το 2004 με διμερή συμφωνία, εξαιρεί από τον μηχανισμό δικαστικού ελέγχου του δικαίου της Ένωσης διαφορές που ενδέχεται να αφορούν την εφαρμογή ή την ερμηνεία του δικαίου αυτού, κάτι το οποίο το ΔΕΕ έκρινε ως απαράδεκτο για το κοινοτικό δίκαιο.

Σημειώνεται ότι η υπόθεση έφτασε στο ΔΕΕ όταν το 2012 ολλανδική εταιρεία προσέφυγε στο διαιτητικό δικαστήριο, η σύσταση του οποίου προβλεπόταν σε ρήτρα της συμφωνίας Κάτω Χωρών – Σλοβακίας.

Σύμφωνα με ενημέρωση του ΔΕΕ, κατά τη διαδικασία η Τσεχική Δημοκρατία, η Εσθονία, η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία, η Κύπρος, η Λεττονία, η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλαν παρατηρήσεις προς στήριξη των επιχειρημάτων της Σλοβακίας, ενώ η Γερμανία, η Γαλλία, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία και η Φινλανδία υποστηρίζουν ότι η ρήτρα διαιτησίας και, γενικότερα, οι παρόμοιου τύπου ρήτρες που χρησιμοποιούνται συχνά στο πλαίσιο των 196 ΔΕΣ οι οποίες βρίσκονται σήμερα σε ισχύ μεταξύ των κρατών μελών της Ένωσης είναι ισχυρές.

Το ΔΕΕ έκρινε ότι το εν λόγω διαιτητικό δικαστήριο δεν μπορεί, να καλείται να ερμηνεύσει, ή ακόμη και να εφαρμόσει, το δίκαιο της Ένωσης, καθώς το διαιτητικό αυτό δικαστήριο δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως δικαστήριο «κράτους μέλους», κατά την έννοια του άρθρου 267 ΣΛΕΕ που αφορά την προδικαστική διαδικασία και, ως εκ τούτου, δεν έχει την εξουσία να υποβάλει στο Δικαστήριο της ΕΕ αίτηση προδικαστικής αποφάσεως.

Κατά συνέπεια το Δικαστήριο της ΕΕ φρονεί ότι, δια της συνάψεως της διμερούς συμφωνίας του 2004, η Σλοβακία και οι Κάτω Χώρες καθιέρωσαν έναν μηχανισμό επιλύσεως διαφορών ο οποίος δεν δύναται να διασφαλίσει ότι οι προαναφερθείσες διαφορές θα επιλύονται από δικαστήριο ενταγμένο στο δικαιοδοτικό σύστημα της Ένωσης και υπό τις συνθήκες αυτές, το Δικαστήριο καταλήγει ότι η ρήτρα διαιτησίας που περιλαμβάνεται στη διμερή συμφωνία θίγει την αυτονομία του δικαίου της Ένωσης και, ως εκ τούτου, δεν είναι συμβατή με το δίκαιο αυτό.